%0 Journal Article
%A Sa’dullayeva, Mohira
%D 2026
%F arxiv:9447
%I “CENTER FOR ADVANCED STUDIES” LLC
%J SCIENCE TIME JOURNAL; Vol. 4 No. 3/1 (2026): “ILM VAQTI” (SCIENCE TIME) jurnali; 220-228
%K o‘g‘uz shevalari, madaniy konsept, kognitiv semantika, konseptual maydon, dialekt leksikasi, etnomadaniy belgi, semantik motivatsiya
%T O‘G‘UZ SHEVALARI LEKSIK TIZIMIDA MADANIY KONSEPTLARNING KOGNITIV-SEMANTIK STRUKTURASI
%U https://arxiv.academicsbook.com/id/eprint/9447/
%X Mazkur maqolada o‘g‘uz shevalari leksik tizimi doirasida shakllangan madaniy konseptlarning kognitiv-semantik strukturasi kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi o‘g‘uz shevalariga xos konseptlarning ichki tuzilishini aniqlash, xususan, ularning semantik yadrosi, periferiya qatlamlari hamda baholovchi (aksiologik) komponentlarini ochib berishdan iborat. Shuningdek, konseptlarning til va tafakkur tizimidagi o‘rni, ularning etnomadaniy mazmun bilan uzviy bog‘liqligi ham alohida e’tiborga olinadi. Tadqiqot jarayonida kognitiv-semantik tahlil, komponent tahlili hamda kontekstual tahlil metodlaridan kompleks foydalanildi. Mazkur metodlar yordamida o‘g‘uz shevalaridagi leksik birliklar tarkibida mujassamlashgan madaniy mazmun, konseptual belgilar va ularning funksional-semantik xususiyatlari aniqlashtirildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘g‘uz shevalari leksikasida aks etgan madaniy konseptlar o‘zining ko‘p qatlamli tuzilishi, dialektal variativligi hamda etnomadaniy motivatsiyasi bilan ajralib turadi. Shuningdek, konseptual maydonlarning shakllanishida tarixiy-lisoniy omillar, milliy dunyoqarash va an’anaviy madaniyatning muhim o‘rni mavjudligi asoslab beriladi.