TY  - JOUR
TI  - O?ZBEK TILI LEKSIK BIRLIKLARI RAVISH SO?Z TURKUMINI POS TEGLASH ALGORITMLARI VA MODELLARI
KW  - ravish so?z turkumi
KW  -  POS teglash
KW  -  HMM
KW  -  CRF
KW  -  qoidaviy algoritmlar
KW  -  morfologik tahlil
KW  -  o?zbek tili korpusi
KW  -  Viterbi algoritmi
KW  -  teglar to?plami
JF  - SCIENCE TIME JOURNAL; Vol. 4 No. 3/2 (2026): ?ILM VAQTI? (SCIENCE TIME) jurnali; 205-212
N2  - Ushbu maqola o?zbek tilidagi ravish so?z turkumini aniqlash va grammatik POS (Part-of-Speech) teglash algoritmlari hamda modellarining nazariy asoslari, amaliy tatbiq usullari va eksperimental natijalarini chuqur tahlil qilishga bag?ishlangan. Tadqiqotda qoidalarga asoslangan yondashuv (rule-based), statistik modellar (Hidden Markov Model ? HMM, Conditional Random Fields ? CRF) va zamonaviy chuqur o?rganish (Deep Learning) modellarining ravish so?z turkumini teglashdagi samaradorligi o?rganiladi. Ravishlarning morfologik tuzilishi, ma?no turlari va sintaktik vazifalaridan kelib chiqqan holda, ularni avtomatik aniqlash algoritmlari ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalariga ko?ra, gibrid yondashuv qoidalarga asoslangan va statistik modellarning uyg?unligi 94.2% aniqlik darajasiga erishgan bo?lib, bu qoidalarga asoslangan (89.7%) va HMM (91.3%) modellaridan yuqori ko?rsatkich hisoblanadi. Maqolada algoritm strukturalari, teglar to?plami (tagset) va samaradorlik ko?rsatkichlari jadval va diagrammalar orqali vizual tarzda ifodalangan.
A1  - Nizomaddin Uktambay o?g?li, Xudayberganov
UR  - https://uzresearchers.com/index.php/stj/article/view/5314
PB  - ?CENTER FOR ADVANCED STUDIES? LLC
Y1  - 2026/03/15/
ID  - arxiv9346
AV  - none
ER  -