%0 Journal Article %A Umidaxon Xudayberganovna, Masharipova %D 2025 %F arxiv:8734 %I “CENTER FOR ADVANCED STUDIES” LLC %J SCIENCE TIME JOURNAL; Vol. 3 No. 5 (2025): “ILM VAQTI” (SCIENCE TIME) jurnali ; 49-55 %K badiiy matn, lingvomadaniyatshunoslik, kognitiv lingvistika, konsept, rang bildiruvchi leksemalar, madaniyatlararo muloqot, milliy-madaniy kod, qoraqalpoq tili, o‘zbek tili. %T BADIIY MATNDA-KALORIT TUSHUNCHASI %U https://arxiv.academicsbook.com/id/eprint/8734/ %X Mazkur maqolada badiiy matn madaniyatlararo muloqotning muhim shakli sifatida lingvomadaniy va kognitiv yondashuvlar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda qoraqalpoq va o‘zbek tillaridagi rang bildiruvchi leksemalarning (oq, qora, qizil, ko‘k, sariq, yashil va boshqalar) badiiy matndagi semantik, lingvomadaniy hamda kognitiv xususiyatlari qiyosiy jihatdan o‘rganiladi. Rang konseptlari xalqning dunyoqarashi, urf-odatlari, diniy tasavvurlari va ijtimoiy-madaniy tajribasi bilan chambarchas bog‘liq holda tahlil etiladi. Badiiy matn orqali milliy madaniyatning lisoniy ifodasi, madaniy kodlar va “ko‘p ovozli” matn hodisasi yoritib beriladi. Tadqiqot natijalari rang konseptlarining matn mazmunini boyitishdagi, milliy-madaniy axborotni yetkazishdagi va madaniyatlararo tushunishni ta’minlashdagi ahamiyatini ko‘rsatadi.