%K oltingugurt dioksidi; ozon; quyosh faolligi; Wolf sonlari; korrelyatsiya tahlili; spektral tahlil; veivlet tahlil; sabab-oqibat tahlili
%J Hamkor konferensiyalar; Vol. 1 No. 3 (2024): INTERNATIONAL SCIENTIFIC-THEORETICAL CONFERENCE "PROSPECTS FOR THE DEVELOPMENT OF NATIONAL ECONOMY SECTORS IN THE ARAL SEA BASIN UNDER THE CONDITIONS OF GLOBAL CLIMATE CHANGE"; 7-13
%T OLTINGUGURT DIOKSIDI O'ZGARISHINING QUYOSH FAOLLIGI O'ZGARISHLARGA BOG'LIQLIGI
%I Hamkor konferensiyalar
%A M. L. Arushanov,
%A M. Alautdinov
%X Mazkur maqolada quyosh faolligidagi o'zgarishlarning (Wolf sonlari W) atmosferadagi oltingugurt dioksidi (SO2) dinamikasiga mumkin bo'lgan ta'siri o’rganildi. Tadqiqot natijalari korrelyatsiya, veivlet va spektral tahlillar asosida olingan W va SO2 o'rtasidagi statistik bog'liqlik mavjudligini ko'rsatdi. O'tkazilgan sabab-oqibat tahlili shunday hulosalarga olib keldiki, W va SO2 nafaqat statistik, balki sabab-oqibat bog’lanishi bilan bog'liq ( t =10 +15 yil vaqt siljishlari oralig'ida sabab-oqibat funktsiyasi  t <1), ya'ni SO2 o'zgarish dinamikasi fizik jihatdan quyosh faolligining o'zgarishi (W) bilan aniqlanadi. Atmosferaga oltingugurt dioksidining asosiy etkazib beruvchilari vulqon faolligi va antropogen komponenta bo'lganligi sababli, quyosh faolligidagi o'zgarishlarning atmosferadagi SO2 tarkibiga ta'sirining fizik mexanizmi ochiqligicha qolmoqda. SO2 dinamikasining quyosh faolligidagi oʻzgarishlarga sababiy bogʻliqligining ishchi gipotezalaridan biri bu oltingugurt dioksidi hosil qilish uchun gaz fazasida ozonning vodorod sulfidi bilan oʻzaro taʼsiriga asoslanishi mumkin: H2S + O3 = SO2 + H2O.
%L arxiv663
%D 2024