relation: https://arxiv.academicsbook.com/id/eprint/5605/
title: HAREZM TÜRKÇESİNDE SÖZCÜKSELLEŞME VE GRAMERLEŞME  BAĞLAMINDA YOLI SÖZCÜĞÜ
creator: Ağca, Esin
description: Türk dilinde yol sözcüğü, erken tarihli metinlerden itibaren semantik çeşitlilik sergilemiş ve farklı formlarda gramerleşmiştir. Tarihsel Türk yazı dillerinde yol sözcüğü, temel anlamı ile kullanılmaya devam ederken aynı zamanda “tarz, usul, töre”, “sebep”, “(dinî bakımdan) doğru yol” gibi farklı kavram alanlarına transfer olmuştur. Aynı şekilde yol sözcüğü, Köktürkçede +I iyelik ekini alıp kalıplaşarak gramerleşmiş ve sayı adlarıyla birlikte “defa, kez” anlamında katlama zarfına dönüşmüştür. Harezm Türkçesinde de yol sözcüğü, Eski Uygurca ve Karahanlıca metinlerdeki metaforik anlamları ile kullanılmaya devam etmiştir. Bununla birlikte Harezm sahasına ait Türkçe metinlerde yol sözcüğü, hem kök hâlinde hem de ek almış biçimleriyle sözcükselleşerek ve gramerleşerek yeni formları meydana getirmiştir. yolı sözcüğünün bu çevredeki örnekleri, Eski Türkçede olduğu gibi sadece sayı adlarıyla kullanılmadığını, sayı adları olmadan da “defa, kez” anlamına sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, bir yolı / bir yolı ok sıralanışına sahip yapıların eylemlerin kaç kere yapıldığını ifade etmediğini, eylemleri “aynı tarzda” ya da “hep birlikte” gerçekleştirmeyi ifade ettiğini ortaya koymaktadır. Bu bildiride, Harezm Türkçesi metinlerinde yolı sözcüğü ve bir yolı (ok) sırasının sözcükselleşme ve gramerleşme süreçleri ve anlamları ele alınıp değerlendirilmiştir. 
publisher: Conferences
date: 2026-04-10
type: Article
type: NonPeerReviewed
identifier:   Ağca, Esin  (2026) HAREZM TÜRKÇESİNDE SÖZCÜKSELLEŞME VE GRAMERLEŞME BAĞLAMINDA YOLI SÖZCÜĞÜ.  Conferences; Vol. 2 No. 5 (2026): Turkiy xalqlar folklorining qiyosiy tadqiqi: lokal xususiyatlar va ilmiy nazariy yondashuvlar; 414-421.       
relation: https://xiuresearch.com/index.php/Conferences/article/view/1851