TY  - JOUR
TI  - SAHA (YAKUT) YAZI D?L?N?N KURULU?U
KW  - Türkçe
KW  - ; Saha Türkçesi
KW  - ; Saha Türkleri; dil politikalar?
JF  - Conferences; Vol. 2 No. 5 (2026): Turkiy xalqlar folklorining qiyosiy tadqiqi: lokal xususiyatlar va ilmiy nazariy yondashuvlar; 341-345
N2  - Türkçe, 1400 y?ll?k tarihi ve dünya dilleri aras?nda konu?urlar? bak?m?ndan 5. s?radad?r.  Bu köklü gelene?in bir dal? olan Saha  (Yakut) Türkçesi, bu tarihî süreçte ana kitleden erken dönemlerde ayr?lm??, varl???n? sözlü gelenekte sürdürmü?tür.  Ancak 17. yüzy?ldan itibaren Avrupal? misyoner ve tacirlerin kay?tlar?ndan sonra bu lehçenin varl??? anla??lm?? ve bu yüzy?ldan itibaren yaz?l? kaynaklarda yerini al?p 19. Yüzy?ldan itibaren de bilimsel olarak bir kimlik kazanm??t?r. Saha Türkçesinin yaz? dili haline gelmesi Otto von Böhtlingk?in 1851 tarihli ilk bilimsel gramer çal??mas? ve Uvarovskiy?in kaleme ald??? ilk edebi eser kabul edilen "Axt??lar" (Hat?ralar) isimli eserlerdir. Daha sonra Edward Pekarskiy?in sözlük çal??mas?,  Wilhelm Radloff?un gramerle ilgili tespitleri Saha Türkçesi ile ilgili ilk bilimsel çal??ma say?labilir. Saha Türkü dilbilimci Semen Andreyeviç Novgorodov?un 1917?de geli?tirdi?i ve 1924?te resmile?en Latin esasl? fonetik alfabe ile yaz? dili olarak hayat bulan Saha Türkçesi, 1939 y?l?ndan itibaren Sovyetler Birli?i?nin uygulad??? politikalar ve Türk boylar? aras?ndaki dil birli?inin zay?flat?lmas? maksad?yla Kiril Alfabesine geçirilmi?tir. Bir yandan dinî alanda etkisi gösteren bu çal??malar, bir yandan da Rusla?t?rma politikas?n?n bir gere?i olarak yap?lan faaliyetler Saha Türkçesinin varl???n? sonland?ramad??? gibi Saha Türklerinin kimliklerinin korunmas?n? da engelleyememi?tir. 
A1  - Kiri?çio?lu, M. Fatih
UR  - https://xiuresearch.com/index.php/Conferences/article/view/1836
PB  - Conferences
Y1  - 2026/04/10/
ID  - arxiv5592
AV  - none
ER  -