TY  - JOUR
JF  - Hamkor konferensiyalar; Vol. 1 No. 1 (2024): "Jahon navoiyshunosligi: kecha va bugun" XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA; 268-294
ID  - arxiv542
KW  - Mir Alisher Navoiy; tasavvufiy ishq; maqom; holat; sadoqatdagi ishtiyoq
Y1  - 2024/06/20/
TI  - ?FONIY DEVON?IDA TASAVVUFIY QARASHLAR TALQINI
UR  - https://academicsbook.com/index.php/konferensiya/article/view/55
PB  - Hamkor konferensiyalar
N2  - Mir Alisher Navoiy musulmon olamida IX asrning atoqli, mashhur shoiri va mutafakkiri hisoblanadi. Navoiy asarlaridan so?fiylik ta?limotini topish mumkin Uning asarlarida so?fiylik unsurlari juda ko?p uchraydi. Navoiy o?z asarlarida tasavvufiy ilmga ko?plab murojaatlar qilgan. So?fiylar hamda Islom ta?limoti Islom jamiyatida azaldan muhim o?rin tutib kelgan. Bu ta?limotlar odamlarning idroki va botiniga ta?sir ko?rsatib, insonparvarlik xatti-harakatlarining asosi bo?ldi. So?fiylar, shoir va mutafakkirlar tasavvufiy ta?limotlarni taqdim etish orqali odamlarning tafakkuri va faollik darajasini yuksaltirishga harakat qilganlar. Alisher Navoiy hijriy 10-asrning ko?zga ko?ringan musulmon shoir va mutafakkirlaridan biri sifatida, uning qarashlarida, asarlarida yaqqol ko?rinib turadiki, u o?z davri jamiyatida hukmronlik qilgan an?ana, islom ta?limoti va madaniyatidan to?liq xabardor bo?lgan. Ammo uning asarlarida tasavvufiy ta?limotlar bormi? Uning asarlarida qaysi so?fiylik ta?limotiga ko?proq urg?u berilgan? Tasavvufiy tushunchalarni qayta talqin qilishda uning ahamiyati va hissasi qanday? Shoir g?azallarida maqom va holatlarni (Maqomot va Ahvol) hamda ko?plab tasavvufiy unsurlarni ishlatgan. Navoiy tasavvufiy istilohotlar yordamida, riyokorlikni tanqid qilish, ilohiy ishq tushunchasini tushuntirish, xudbinlik moyilligidan xalos bo?lish, qayg?ulardan qutulish, Xudoga yaqinlik, fano va shuhudni izohlaydi. Ushbu maqolada Navoiy asarlarida keltirilgan tasavvufiy ta?limotlar, xususan, amaliy tasavvuf davri va uni to?la namoyon etuvchi tavba tushunchasidan tortib, fano (yo?qlik) tushunchasigacha ifodalashga harakat qilingan.
A1  - Nargiza, Shoaliyeva
A1  - Javoniy, Hojjatulloh
AV  - none
ER  -