%0 Journal Article %A Badalbayevа, Maloxat %D 2026 %F arxiv:5251 %I Conferences %J Conferences; Vol. 2 No. 5 (2026): Turkiy xalqlar folklorining qiyosiy tadqiqi: lokal xususiyatlar va ilmiy nazariy yondashuvlar; 77-82 %K Alisher Navoiy; sheʼriyat; tabiiy ofat; majoziy talqin; tabiat tasviri; tasavvuf; adabiy tahlil; o‘zbek mumtoz adabiyoti %T ALISHER NAVOIY SHE’RIYATIDA TABIIY OFATLARNING MAJOZIY VA FALSAFIY TALQINI %U https://arxiv.academicsbook.com/id/eprint/5251/ %X Ushbu maqola ulug‘ o‘zbek shoiri Alisher Navoiy sheʼriyatidagi tabiiy ofatlarning badiiy talqinini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda, Navoiyning “Xamsa” devoni hamda turli g‘azal va qasidalarida uchraydigan zilzila, suv toshqini, bo‘ron kabi tabiiy hodisalar tasviri ularning majoziy (ramziy) va falsafiy maʼnolari nuqtai nazaridan o‘rganiladi. Maqolada bu obrazlarning shoirning tasavvufiy dunyoqarashi, insoniyatning jabr va sinovlar qarshisidagi holati, ilohiy adolat va tartib tushunchalari bilan bog‘liqligi ochib beriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, Navoiy sheʼriyatida tabiiy ofatlar nafaqat dahshatli hodisalar sifatida, balki insonqalbidagi iztiroblar, jamiyatdagi inqirozlar va maʼnaviy tiklanish uchun zarur bo‘lgan sinovlar ramzi sifatida namoyon bo‘ladi. Navoiyning bu yondashuvi uning ijodini o‘rganishda ekokritik va falsafiy-tahliliy yondashuvlarning ahamiyatini taʼkidlaydi.