%0 Journal Article
%A Zabidullaeva, Ranaxan Kenesbaevna,
%A Xojaniyazova, Saxibjamal Kuanshbaevna,
%D 2026
%F arxiv:5076
%I Conferences
%J Conferences; Vol. 2 No. 3 (2026): ARALBOYÍ AYMAǴÍNDA KLIMAT ÓZGERIWI HÁM SUW JETISPEWSHILIGI SHARAYATÍNDA AWÍL XOJALÍǴÍN RAWAJLANDÍRÍWDÍŃ INNOVACÍYALÍQ TEXNIKA HÁM TEXNOLOGIYALARÍ atamasındaǵı xalıqaralıq ilimiy hám ilimiy texnikal
%K ekologik xavfsizlik,; GIS,; sug‘oriladigan yerlar,; tuproq sho‘rlanishi; yer osti  suvlari,; NDVI,; masofaviy zondlash,; fazoviy modellashtirish,; MCDA,; melioratsiya.
%T NUKUS TUMANIDA SUG‘ORILADIGAN YERLARNING EKOLOGIK  XAVFSIZLIK INDIKATORLARINI GIS ASOSIDA ANIQLASH
%U https://arxiv.academicsbook.com/id/eprint/5076/
%X  Mazkur maqolada Nukus tumanida sug‘oriladigan yerlarning ekologik xavfsizlik indikatorlarini GIS texnologiyalari asosida aniqlash va fazoviy modellashtirish masalalari yoritilgan. Tadqiqot jarayonida masofaviy zondlash ma’lumotlari, xususan, Sentinel-2 kosmik tasvirlari asosida NDVI vegetatsiya indeksi hisoblandi hamda tuproq sho‘rlanish darajasi spektral tahlil usuli orqali baholandi. Shuningdek, yer osti suvlari sathi monitoring ma’lumotlari integratsiya qilinib, ko‘p mezonli GIS tahlili (MCDA) yordamida ekologik xavfsizlikning integral indeksi shakllantirildi. Natijada hudud past, o‘rta va yuqori ekologik xavf zonalariga ajratildi. Tadqiqot natijalari sug‘oriladigan yerlarning degradatsiya jarayonlari o‘zaro bog‘liq omillar – sho‘rlanish, yer osti suvlari sathi va vegetatsiya holati bilan chambarchas aloqador ekanligini ko‘rsatdi. Shuningdek, GIS-bazali fazoviy modellashtirish ekologik monitoring va boshqaruv qarorlarini qabul qilishda samarali vosita ekanligi asoslandi.