%0 Journal Article %A Туреев, Абат Арисович, %D 2026 %F arxiv:5063 %I Conferences %J Conferences; Vol. 2 No. 3 (2026): ARALBOYÍ AYMAǴÍNDA KLIMAT ÓZGERIWI HÁM SUW JETISPEWSHILIGI SHARAYATÍNDA AWÍL XOJALÍǴÍN RAWAJLANDÍRÍWDÍŃ INNOVACÍYALÍQ TEXNIKA HÁM TEXNOLOGIYALARÍ atamasındaǵı xalıqaralıq ilimiy hám ilimiy texnikal %K «Ўткир» нави,; кузги юмшоқ буғдой,; экиш меъѐри,; ўсимликлар қалинлиги,; биометрик кўрсаткичлар; ҳосил тузилиши,; маҳсулдорлик,; экологик барқарорлик,; агроценоз. %T ФОРМИРОВАНИЕ БИОМЕТРИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ У ПОСЕВА ОЗИМОЙ ПШЕНИЦЫ СОРТА «УТКИР» ПРИ РАЗЛИЧНЫХ НОРМАХ ВЫСЕВА %U https://arxiv.academicsbook.com/id/eprint/5063/ %X Мақолада кузги юмшоқ буғдойнинг «Ўткир» навида турли экиш меъѐрларининг биометрик кўрсаткичлар ва ҳосилдорлик даражаси шаклланишига таъсири агроэкологик жиҳатдан баҳоланган. Тадқиқот ўсимликлар қалинлигини оқилона тартибга солиш тамойилларига асосланган бўлиб, у агроценознинг барқарор фаолияти ва экологик мувозанатини таъминловчи муҳим омиллардан бири сифатида қаралди. Аниқланишича, экиш меъѐрининг ўзгариши экиннинг морфобиологик хусусиятларига қонуний равишда таъсир кўрсатади. Экиш қалинлигини тартибга солиш ўсимликлар ўртасидаги ички рақобат даражасини, фотосинтетик фаоллик интенсивлигини ҳамда намлик ва минерал озуқа элементлари билан таъминланганлик даражасини белгилайди. Энг юқори ҳосилдорлик — 64,7 ц/га — гектарига 5 млн унувчан уруғ экиш меъѐрида қайд этилди. Мазкур вариант экинзорнинг оптимал тузилиши, қулай фитоиқлим шароити ва табиий ресурслардан (қуѐш радиацияси, тупроқ намлиги ва озуқа моддалари) самарали фойдаланишни таъминлади. Бу эса агроценознинг экологик барқарорлиги ва етиштириш технологиясининг ресурс тежамкор самарадорлиги ошганини кўрсатади.