OROL DENGIZI HAVZASIDA EKOLOGIK TIKLANISH: QORAQALPOG‘ISTONDA YASHIL ZONALARNI KENGAYTIRISHNING YANGI TENDENSIYALARIKalimbetovaR.NauthorQoraqalpog‘iston Respublikasi Orol dengizi havzasida joylashgan bo‘lib, hududning ekologiyasi cho‘llanish, chang-to‘zon bo‘ronlari va tuproq degradatsiyasi tufayli jiddiy muammolarga duch kelmoqda. 2025-yil holatiga ko‘ra, Qoraqalpog‘istonda yillik iqtisodiy zarar 44,2 million AQSH dollarini tashkil etadi, bu asosan Orol dengizi qurishi oqibatida yuzaga kelgan [3]. Sovet davridagi irrigatsiya loyihalari tufayli dengiz hajmi 90% ga qisqargan, bu esa Oralkum cho‘li paydo bo‘lishiga va har yili 75-100 million tonna chang-to‘zon havoga chiqarilishiga olib kelmoqda [8]. Hozirgi vaqtda global iqlim o‘zgarishi fonida ushbu muammolar kuchayib, hududda o‘rmonlashtirish va qayta tiklash loyihalari dolzarb masalaga aylanmoqda. Mazkur tezisda Qoraqalpog‘iston ekologiyasining hozirgi holati, cho‘llanish muammolari va 2025-yildagi o‘rmonlashtirish tadbirlari ko‘rib chiqiladi, aniq ma’lumotlar BMT, Yevropa Ittifoqi va Jahon banki hisobotlaridan olingan. 2025-12-09ConferencesArticle