%T SIMMETRIK BLOKLI SHIFRLASH ALGORITMLARI %X Axborot xavfsizligiga ma’lumotlarning xavfsizligi va maxfiyligini ta’minlash uchun shifrlash va deshifrlash algoritmlarini qo‘llash orqali erishish mumkin, ayniqsa ular xavfsiz bo‘lmagan aloqa kanali orqali uzatilganda. Shifrlash - bu ruxsatsiz kirishning oldini olish vama’lumotlarning yaxlitligi va maxfiyligini ta’minlash uchun axborotni kodlash usuli bo‘lib, teskari jarayon deshifrlash deb ataladi. Barcha shifrlash algoritmlari ma’lumotlarni xavfsiz saqlashga qaratilgan; ammo ularning samaradorligi fayl hajmi, turi, murakkabligi va ishlatiladigan platforma kabi bir qancha omillarga qarab o‘zgaradi. Bundan tashqari, ba’zi shifrlash algoritmlari boshqalaridan ustun bo‘lsa-da, ular ma’lum bir hujumlarga nisbatan zaif ekanligi isbotlangan. Ushbu maqolada biz keng tarqalgan shifrlash algoritmlarining umumiy ko‘rinishini taqdim etamiz va ularning ichki ishlashini tushuntiramiz.  %I Conferences %A Xoliyorov Matyoqub Xurshid o‘g‘li %D 2025 %K axborot xavfsizligi; shifrlash; deshifrlash; kriptografiya; simmetrik; blokli shifrlash %L arxiv4279 %J Conferences; Vol. 1 No. 4 (2025): “GEOAXBOROT TEXNOLOGIYALARINI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI: INNOVATSIYALAR, BARQAROR RIVOJLANISH VA GLOBAL HAMKORLIK Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya; 186-190