Arxiv AcademicsСИНХРОН ТАРЖИМА: МАҚСАДГА ЭРИШИШ ЙЎЛЛАРИ ВА ИШ УСЛУБЛАРИMeliyevaNargizaxon BahodirovnaauthorСинхрон таржиманинг (СТ) умумий таржимашунослик тизимидаги ўрни ва хусусиятлари жуда кенг ва синхронист таржимада чуқурроқ билим ва кўникма талаб қилинади. Синхрон таржимада бир вақтнинг ўзида оғзаки таржима турларининг, хусусанкетма-кет таржимадан семантаграфик таржима ва турли хил шакл ва уссуллардан фойдаланади. Шунингдек, таржима бу маданиятларни боғловчи ўзига хос кўприкдир. Хоҳ ёзма таржима бўлсин, хоҳ оғзаки таржима бари бир қайсидир маънода маданиятлар алмашинуви ва танишувини юзага келтиради. Ҳар бир тилда шу миллатнинг дунёқараши, руҳияти ва ўзлигиакс этади. Таржимани амалга оширишда таржимонга янада оғир вазифа юкланади. Бугунги кунда давлат раҳбарларининг учрашувларида, халқаро конференцияларда синхрон таржимадан кенг фойдаланилмоқда. Бу каби синхрон таржима жараёнларининг асосий мавзуси сиёсат, қўшни ва халқаро майдондаги сиёсий муҳит ҳақида бўлиши табиий ҳолдир.Сиёсий таржимани амалга оширишда тажрибали таржимон доимо нотиқ нутқидаги яширин икки тарафламаликни ҳисобга олади. Чунки бир давлат сиёсий контекстида позитив маъно англатган сўз иккинчи бир тилга синхрон таржима қилинаётганда негатив маъно касб этиши ҳолатлари кўп учрайди. “Сиёсат — бу санъат” деган гап бежиз айтилмаган. Негаки, сиёсатда турли хил сиёсий метафоралар, эвфемизмлар кўп қўлланилади. Шу сабабли синхрон таржимон таржима жараёнида бир томондан, амалий ва ёрдамчи моҳияти унга аниқ бўлган клиплар ҳамда анъанавий иборалар билан иш олиб боради. Иккинчи томондан эса сиёсатчи юбораётган хабар ва мазкур хабар, биринчи навбатда, ҳақиқатда кимга йўналтирилганини аниқ англаб олишзарурияти билан ишлайди. Сиёсий контекст ва дипломатик тилга хос нозикликлар борасидаги билимли таржимонхабарнинг барча урғу берилган қирраларини аниқ етказиб бериши ва зарур бўлса, матнга ана шу эмосионал-ифодали оҳангни киритишига имкон беради. Ушбу мақолада синхрон таржиманинг арабча–ўзбекча комбинациясида сиёсий лексиканинг берилиши, сиёсий мавзудаги синхрон таржима жараёнида давлат раҳбарлари ва арабча бирликлар давлатлатларида мансабдор шахсларга нисбатан ишлатиладиган арабча мурожаат бирликлари турли хил мисоллар ва далиллар орқали таҳлил қилинган. 2025-12-12ConferencesArticle

For work being deposited by its own author: In self-archiving this collection of files and associated bibliographic metadata, I grant Arxiv Academics the right to store them and to make them permanently available publicly for free on-line. I declare that this material is my own intellectual property and I understand that Arxiv Academics does not assume any responsibility if there is any breach of copyright in distributing these files or metadata. (All authors are urged to prominently assert their copyright on the title page of their work.)

For work being deposited by someone other than its author: I hereby declare that the collection of files and associated bibliographic metadata that I am archiving at Arxiv Academics is in the public domain. If this is not the case, I accept full responsibility for any breach of copyright that distributing these files or metadata may entail.

Clicking on the Deposit Item Now button indicates your agreement to these terms.