%J Conferences; Vol. 1 No. 8 (2025): FILOLOGIK TADQIQOTLAR TARAQQIYOTI VA TAʼLIM MUAMMOLARI mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman ; 948-955 %L arxiv3450 %K Buyuk Saljuqiylar; Tarkan Xotun; Barqiyoruq; Ismoil ibn Yoqutiy; siyosiy kurash; valiahdlik; xalifa; ayollar siyosiy roli %I Conferences %D 2025 %A Jo‘rakulova Mukambar Tursunmurod qizi %T TARKAN XOTUN VA SIYOSIY KURASHLAR %X Ushbu maqolada Buyuk Saljuqiylar davlati tarixida muhim o‘rin tutgan Tarkan Xotunning siyosiy faoliyati va uning davlat boshqaruvida tutgan mavqeiga e’tibor qaratilgan. Tarkan Xotunning Barqiyoruq va Nizomulmulk tarafdorlariga qarshi olib borgan siyosiy-ijtimoiy kurashlari, uning Ganja amiri Ismoil ibn Yoqutiy bilan bo‘lgan ittifoq sa’y-harakatlari hamda davlatdagi ta’siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, u nafaqat o‘g‘li, balki nabirasini ham xalifalik vorisi sifatida ko‘rsatishga intilgani, shu orqali ayollar saltanat siyosatida faol subyekt bo‘lganini yaqqol ko‘rsatadi. Tadqiqot Buyuk Saljuqiylar davrida saroy ayollarining siyosiy hayotdagi mavqei vaularning davlat boshqaruvida hal qiluvchi rol o‘ynaganini yoritishga qaratilgan.