%0 Journal Article %A О.Г., Султашова %A К.О., Далжанов %D 2024 %F arxiv:13429 %I “CENTER FOR ADVANCED STUDIES” LLC %J Konferensiyalar | Conferences; Vol. 1 No. 11 (2024): “Geografiya – keleshekke kóz-qaras” atamasındaǵı Respublikalıq kólemdegi ilimiy-teoriyalıq konferenciya; 32-37 %T ТУПРОҚ ТУЗЛАРИНИНГ ЎСИМЛИКЛАРГА КЎРСАТАДИГАН ЗАҲАРЛИЛИК ТАЪСИРИ %U https://arxiv.academicsbook.com/id/eprint/13429/ %X Қўриқ ерларни ёппасига экстенсив ўзлаштириш ҳамда уларни назоратсиз ва меъёрсиз суғоришлар билан боғлиқ табиий муҳитнинг тубдан бузилиши, суғорма деҳқончиликнинг бир қатор зоналарида гидрогеологик, гидрологик, геокимёвий ва тупроқ жараёнларини ўзгаришига олиб келди, иккиламчи шўрланишнинг янада кучайиши учун имкониятлар яратди. Ҳозирда шўрланган ерлардан фойдаланишда шўрланган тупроқларнинг асосан уч хил тоифасига эътибор қаратилади. 1-чи тоифа – тузлар устки 0-1 метрлик ёки илдиз қатламида тўпланган тупроқлар; 2-чи тоифа – тузлар асосан 1-2 метрлик қатламда тўпланган тупроқлар ва 3-чи тоифа – тузлар тупроқ ҳосил қилувчи ёки ундан пастда жойлашган жинсларда тўпланган тупроқгрунтлар. Тузлар устки 0-2 метрлик қатламда тўпланган тупроқларни ҳисобга олиш, улардан қишлоқ хўжалигида фойдаланиш даражасини аниқлаш ва мелиоратив вазифаларни ҳал қилиш (шўр ювиш) учун зарур бўлса, 3-тоифа шўрланган тупроқларни ҳисобга олиш, уларни тубдан мелиорациялаш муаммосини ҳал қилиш учун зарурдир.