%0 Journal Article %A Fuad, Esmira %D 2025 %F arxiv:1330 %I Hamkor konferensiyalar %J Hamkor konferensiyalar; Vol. 1 No. 11 (2025): ALISHER NAVOIY ADABIY VA ILMIY MEROSINI O‘RGANISH MASALALARI ; 190-202 %K Əlişir Nəvai; Məhəmmədhüseyn Şəhriyar; Azərbaycan və Özbək ədəbiyyatı; söz; fəlsəfə; hikmət dünyası; aforizmlər %T ƏLİŞİR NƏVAİ VƏ MƏHƏMMƏDHÜSEYN ŞƏHRİYARIN HİKMƏT DÜNYASINDA SÖZ… %U https://arxiv.academicsbook.com/id/eprint/1330/ %X İnsanların gözəl fikirlər aləminin-hikmət dünyasının incilərinə, müdriklərin kəlamlarına, yəni aforizm­lərə bütün dövrlərdə ehtiyacı olub və bu gün də var. Müdriklik hansısa özəl təhsilin, peşə və ya ixtisas fəaliyyə­ti­nin nəticəsi deyil, hər kəsin yaşadığı həyat gerçək­liklə­rinə özünəxas yanaşmaq, müşahi­də etmək, bu yanaşma və müşahidələrin ümumiləş­di­­ril­­miş ifadəsini verə bilmək qabiliyyəti, yetənəyidir. Müdrik fikirlər, dərin məntiqə söykənən hikmətli sözlər isə əsasən tanınmış şəxslərin-dahilərin qapsamlı düşüncə­lə­ri­nin mükəmməl təsviri, ifadəsi olur. Əlişir Nəvai və Məhəmmədhüseyn Şəhriyar məhz belə dahilərdən, hikmət sahiblərindən idilər... Əlişir Nəvainin hikmət dünyasının əhatə etdiyi mövzuları klassik dövr Azərbaycan ədəbiyyatının səriştəli tədqiqatçısı Siracəddin Hacı genəlliklə belə qrup­laşdırır: “sözün dəyəri, ana, ata sevgisi, birlik, elm, alim, vəfa, ağıl, hikmət, igidlik, eşq, aşiqlik, saleh əməl, iman, paylaşma, səbir, dünya, axirət, səxavət, tamah, halallıq, yaxşılıq, pislik, sağlamlıq, kin, paxıllıq, doğruluq, insan çeşidləri, ədalət, zülm, dost, düşmən, ləyaqət, gənclik, qocalıq, təkəbbür, ədəb...” (1, 93) Bu sırala­ma­nı ustad Şəhriyarın da irfani, folklor və klassik Azərbaycan ədəbiyyatının dəyərləri üzərində yaratdığı bədii irsinin qapsadığı qonulara da şamil etmək mümkündür...